دسته بندی :وظایف ما و پدر و مادر زنده

1 . قَالَ الصَّادِقُ عليه السلام : ثَلَاثُ دَعَوَاتٍ لَا يُحْجَبْنَ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى دُعَاءُ الْوَالِدِ لِوَلَدِهِ إِذَا بَرَّهُ وَ دَعْوَتُهُ عَلَيْهِ إِذَا عَقَّهُ وَ دُعَاءُ الْمَظْلُومِ عَلَى ظَالِمِهِ وَ دُعَاؤُهُ لِمَنِ انْتَصَرَ لَهُ مِنْهُ وَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ دَعَا لِأَخٍ لَهُ مُؤْمِنٍ وَاسَاهُ فِينَا وَ دُعَاؤُهُ عَلَيْهِ إِذَا لَمْ يُوَاسِهِ

بيستم : احسان ِ بيشتر در زمان كهنسالي  آنان الف) . سيمايي از دوران پيري مِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى‏ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئاً ؛ بعضى از شما مى‏ميرند و بعضى آن قدر عمر مى‏كنند كه به بدترين مرحله زندگى و پيرى مى‏رسند

مرحوم شهيد قدّس سرّه در كتاب قواعدشان درباره ي حقوق والدين قاعده اي بيان نموده اند و آن اين است كه : در اسلام آنچه كه نسبت به ديگران انجامش واجب يا حرام است نسبت به والدين نيز همان گونه است ولي چند حكم خاصِّ والدين است كه در زير

الف ) سفارش به اطاعت ازآنان  قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلي الله عليه و آله و سلم : اَلْعَبْدُ الْمُطِيعُ لِوَالِدَيْهِ وَلِرَبِّهِ فِي أَعْلَى عِلِّيِينَ. ينابيع الموده ، ج 2 ، ص 74 / كنزالعمال ، ج 16 ، ص 467 پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم فرمودند

وظيفه سوم: اگر قابل هدايت نيستند و دنبال مزاحمت، جدا نمودن خط وعمل 1 . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا آباءَكُمْ وَ إِخْوانَكُمْ أَوْلِياءَ إِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْإِيمانِ وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ  قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ وَ أَزْواجُكُمْ وَ عَشِيرَتُكُمْ وَ أَمْوالٌ

وظيفه دوم : مدارا نمودن با آنان درباه مدارا مباحثي است كه در زير بيان مداريم: (1) اهميّت مدارا 1 . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلي الله عليه و آله و سلم : أَعْقَلُ النَّاسِ أَشَدُّهُمْ مُدَارَاةً لِلنَّاسِ . بحارالأنوار ، ج 72 ، ص 53 پيامبر اكرم صلى الله عليه و

مخالف بودن پدر و مادر بافرزند گاهي در اعتقادات است و گاهي در اخلاقيّات و گاهي در عمل و رفتار كه فرزند در برابرآنان وظايفي دارد كه در زير بيان مي گردد : وظيفه   اوّل  : تتفّر قلبي نسبت به اعتقادات باطل يا اخلاق رذيله و يا عملكرد خلافِ شرع

1 . هرچه قدر باورهاي ديني در وجود ما بيشتر گردد تواضع و فروتني ما در برابرِ بندگان خداوند به خصوص پدر و مادرافزايش پيدا مي كند و اين يكي از آثار دين و ايمان است كه در زندگي كساني كه با اين مسائل سر و كار ندارند كمتر ديده

1 . در مشهد مقدّس پيرمردي نابينا بود كه اكثراً او را در مجالس و پاي منبرها مي ديدم روزي كنارش نشسته و علّتِ نابينائي اش را جويا شدم گفت: در سنِّ نُه سالگي به اتفاق برادران و مادرم روز جمعه اي به عنوان تفريح و شستن فرش ها و

1 . يكي از علمايي كه عمر بسيار با بركتي داشته مرحوم علّامه محمّد باقر مجلسي قدّس سرّه مي باشد ، پدرِ بزرگوارِ ايشان مي فرمايد : در يكي از شب ها بعد از فراغت از مناجات شبانه ، حالتي برايم رخ داد كه احساس كردم هرچه از خداوند بخواهم

 والديني كه خود زمينه ساز عقوقند الف ) مذمّت از زمينه سازي عقوق براي فرزند قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلي الله عليه و آله و سلم : يَا عَلِيُّ لَعَنَ اللَّهُ وَالِدَيْنِ حَمَلَا وَلَدَهُمَا عَلَى عُقُوقِهِمَا . وسائل‏الشيعة ، ج 21 ، ص 389  پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله

 مخالفت با والدين در مواردِ گناه ،عقوق به شمار نمي آيد  1. قَالَ اَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ عليه السلام : إِنَّ لِلْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ حَقّاً فَحَقُّ الْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ أَنْ يُطِيعَهُ فِي كُلِّ شَيْ‏ءٍ إِلَّا فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ . نهج‏البلاغة ، حكمت 399 حضرت اميرمؤمنان عليه السلام  [ دربيان حقوق فرزند بر

آثار اجتماعي 1 .  صالح بودنِ يك جامعه به صالح بودنِ هر يك از افرادِ جامعه است و صالح شدن يك فرد به صالح بودنِ خانواده است و خانواده اي صالح و بالنده است كه سه چيز در آن محقّق گردد.   ( 1 . ميان اعضاي خانواده هميشه آرامش و

بدي نمودنِ به ديگران آثار سوء فراواني دارد ، ولي آثار سوء بدي نمودنِ به پدر و مادر بيشتراست كه در زير بخشي از آ نرا بيان مي داريم : آثار فردي  (1) . عاقِ والدين در همين دنيا به عقاب عملش گرفتار مي شود  قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلي الله

 آثار اجتماعي 1 . احسان به والدين سببِ تشويقِ كساني كه از بچه داشتن خوششان نمي آيد خواهد شد عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ : إِنَّ فُلَاناً رَجُلًا سَمَّاهُ قَالَ : إِنِّي كُنْتُ زَاهِداً فِي الْوَلَدِ حَتَّى وَقَفْتُ بِعَرَفَةَ فَإِذَاً إِلَى جَانِبِي غُلَامٌ شَابٌّ يَدْعُو وَ يَبْكِي وَ

 آثارخانوادگي   (1) . سببِ لذّت بردن از زندگي مي گردد قَالَ رَسُولُ اللهِ صلي الله عليه و آله و سلم :  إِنَّ اللهَ وَضَعَ أَرْبَعاً فِي أَرْبَعٍ : بَرَكَةُ الْعِلْمِ فِي تَعْظِيمِ الْأُسْتاذِ، وَبَقاءُ الْإِيمَان فِي تَعْظِيمِ اللهِ ، وَلَذَّةُ الْعَيْشِ فِي بَرِّ الْوالِدَيْن، وَالنَّجَاةُ مِنَ النّارِ ِفي تَرْكِ إِيذَاءِ

آثارفردي (1). زودتر از بقيّه ي كارها رضايتِ خداوند را جلب مي نمايد قَالَ الصَّادِقُ عليه السلام : لَا عِبَادَةَ أَسْرَعُ بُلُوغاً بِصَاحِبِهَا إِلَى رِضَى اللَّهِ مِنْ بِرِّ الْوَالِدَيْنِ الْمُسْلِمَيْنِ لِوَجْهِ اللَّه‏  مستدرك‏الوسائل ، ج 15 ، ص     198 حضرت صادق عليه السلام مي فرمايد : هيچ عبادتي انسان را

اوّل : توجّه به محبّت ها و خدمات والدين به ما قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ عليهما السلام : …. وَ أَمَّا حَقُّ الرَّحِمِ فَحَقُّ أُمِّكَ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّهَا حَمَلَتْكَ حَيْثُ لَا يَحْمِلُ أَحَدٌ أَحَداً وَ أَطْعَمَتْكَ مِنْ ثَمَرَةِ قَلْبِهَا مَا لَا يُطْعِمُ أَحَدٌ أَحَداً وَ أَنَّهَا وَقَتْكَ بِسَمْعِهَا وَ بَصَرِهَا

حكم احسان به  پدر و مادر 1 . اِنَّ البرّ بالوالدين واجب ، مؤمنَين كانا او مخالفَين او كافرَين ، برَّين كانا او فاجرَين ، حيَّين كانا او ميِّتيَن . و قد ورد انّه اكبر فريضه . مرآة الكمال ، آيت الله مامقاني ، ج 1 ، ص 62 احسان

بيست  و دوم  : تدبير صحيح ميان احسان به والدين  و خواسته هاي همسر الف ) دو نوع پدر و مادر نسبت به عروس و داماد داريم : نوع اوّل : والديني كه دوست دارند فرزندانشان اهلِ مشورت باشند ولي هيچگونه دخالتي در زندگي آنان نمي كنند مگر در حدِّ

بيست ويكم  : سفارش به احسان بيشتر به مادر 1 . وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً ؛ ما به انسان توصيه كرديم كه به پدر و مادرش نيكى كند ، مادرش او را با ناراحتى حمل مى‏كند ،

هفدهم : تحمّلِ سختي هاي احسان به آنان و تحمّل اذيّت هاي آنان 1 . عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله و سلم أَنَّهُ قَالَ:  أُوصِي الشَّاهِدَ مِنْ أُمَّتِي وَ الْغَائِبَ وَ مَنْ فِي أَصْلَابِ الرِّجَالِ وَ أَرْحَامِ النِّسَاءِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ بِبِرِّ الْوَالِدَيْنِ وَ إِنْ سَافَرَ أَحَدُهُمْ فِي

پانزدهم  : حفظ نمودنِ حريم ها 1- امنيت و آزادى در محيط خانه‏ بى شك وجود انسان داراى دو بعد است، بعد فردى و بعد اجتماعى و به همين دليل داراى دو نوع زندگى است، زندگى خصوصى و عمومى كه هر كدام براى خود ويژگيهايى دارد و آداب و مقرّراتى.

چهاردهم : پرهيز از آن چه بي حرمتي به آنا ن محسوب مي گردد بعضي از اموري كه عرفاً بي حرمتي محسوب مي گردد در زير بيان مي نماييم : باخشم و تندي به آنان نگاه كردن 1 . در مواردي كه پدران و مادران به علّت بي سوادي يا

دوازدهم :پرهيز از منّت نمودن 1 . رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم  از براء بن عازب پرسيدند  كه : اى براء، خرجى دادن به مادرت چگونه است؟ و براء مردى بود كه به زن و فرزند خود از نظر خرجى گشايش مى‏داد، رسول خدا صلي الله

   ششم  :رحمت داشتن نسبت به آنان 1 . رحمت يعني شناخت نيازها و كمبود ها و مرتفع ساختن آن ها ، البتّه نيازهاي انسان ها متفاوت است به طور مثال : گاهي نياز مادّي دارند كه بايد از نظر مادّي تأمين شوند و گاهي نياز عاطفي دارند كه بايد

اوّل : با محبّت و لطف به آنان نگاه كردن حضرت صادق عليه السلام در تفسير آيه ي شريفه ( وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ / سوره اسراء / 23 ) فرمودند : لَا تَمْلَأُ عَيْنَيْكَ مِنَ النَّظَرِ إِلَيْهِمَا إِلَّا بِرَحْمَةٍ وَ رِقَّة ؛ چشمانت را از نگاه

اهميّت احسان به  پدر و مادر از نگاه اسلام الف ) خداوند متعال پس از حقِّ خودش به احسان به والدين تأكيد نموده است وَ قَضى‏ رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً [ سوره اسراء / 23 ] پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستيد و به پدر