۱۸- ارتباط با خدا

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد مهدوی ارفع

عنوان: تربیت فرزند براساس نامه ۳۱، ارتباط با خدا

امیرالمؤمنین علی (ع) در ادامۀ تبیین رابطۀ انسان با خداوند، به یک اصل کلیدی اشاره می‌کنند و می‌فرمایند: زیرا خدا تو را جز به نیکوکاری فرمان نداده و جز از زشتی‌ها نهی نفرموده است.

این سخن بدین معناست که تمام اوامر و نواهی الهی، تنها و تنها برای خیر و مصلحت خود انسان است. خداوند «صمد» و بی‌نیاز مطلق است؛ اطاعت تمام مخلوقات ذره‌ای به عظمت او نمی‌افزاید و معصیت همگان نیز چیزی از کبریایی او نمی‌کاهد.

تفاوت بنیادین میان بندگی خدا و بندگی غیر خدا در همین نکته نهفته است. دیگران چون به ما نیاز دارند، ما را به بردگی و استثمار می‌کشند؛ اما خداوند از سر محبت و بی‌نیازی، ما را به زیر چتر اطاعت خود فرامی‌خواند تا هرآنچه را که برای ما نیک است به ما بیاموزد و از هرآنچه زیان‌بار است، دورمان سازد.

با این وجود، یکی از بزرگ‌ترین شبهاتی که به‌ویژه در ذهن جوانان القا می‌شود این است که دین، مجموعه‌ای از محدودیت‌هاست: این را نخور، آن را نپوش، آنجا نرو، این را نشنو و…. این تصور، یک توهم و دروغ بزرگ است که باید از کودکی با زبان هنر، قصه و بازی، حقیقت آن را برای فرزندانمان روشن سازیم.

• حقیقت آن است که اولاً، امور نهی‌شده همگی پست و پلید هستند و ثانیاً، تعداد امور واجب و حرام در برابر امکانات بی‌شمار عالم، تقریباً هیچ است.

برای روشن شدن این موضوع، می‌توان به چند مثال اشاره کرد:

• خوردنی‌ها:

از میان هزاران نوع گوشت، میوه، حبوبات و سبزیجات، خداوند تنها چند مورد محدود مانند گوشت خوک، مردار و خون را حرام کرده است.

• نوشیدنی‌ها:

از میان بی‌نهایت نوشیدنی حلال، تنها چیزی حرام شده که عقل را زایل می‌کند و انسان را از حالت طبیعی خارج می‌سازد.

• امور مالی:

خداوند می‌فرماید کار کن، ثروت به دست آور، خانه بخر، سفر برو، هدیه بده و از زندگی لذت ببر؛ تنها در پایان سال، اگر پس‌اندازی داشتی، یک پنجم آن را برای فقرا و ترویج دین بپرداز و چهار پنجم دیگر باز هم از آن خودت است.

• عبادات:

از دوازده ماه سال، یازده ماه را آزادانه بخور و بیاشام و تنها یک ماه را برای سلامتی جسم و تقویت روح خود روزه بگیر. در تمام عمر نیز فقط یک بار به حج برو تا توحیدت تقویت شود و از شرک و شیطان دور بمانی.

بنابراین، همان‌گونه که امیرالمؤمنین (ع) به ما می‌آموزند، در تمام حوزه‌های زندگی اعم از خوردنی‌ها، پوشیدنی‌ها، شنیدنی‌ها و غیره، اقلیت بسیار کوچکی از امور، واجب یا حرام شده و اکثریت قریب به اتفاق آن‌ها برای ما حلال و مباح است. همان مقدار اندک نیز، اگر واجب شده، خیر و مصلحتش به خود ما بازمی‌گردد و اگر حرام شده، برای آن است که شر و فساد آن، دامن شخصیت پاک ما را آلوده نسازد.

منابع:

• نامه ۳۱ نهچ‌البلاغه