کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد مهدوی ارفع
عنوان: تربیت فرزند براساس نامه ۳۱، نامهنوشتن
- اولین نکته در نامه سی و یکم نهجالبلاغه در خصوص اصول و مهارتهای تربیت فرزند، شکستن قالبهای تکراری است.
- معمولاً هر کسی که بخواهد فرزندش را نصیحت کند، او را مینشاند و با او صحبت میکند، یا او را نزد عالمی میبرد تا برایش نصیحت کند. اما امیرالمؤمنین علیهالسلام در این مورد، قالبهای رایج را شکسته و برای فرزندشان نامه نوشتهاند. این در حالی است که ایشان میتوانستند امام حسن علیهالسلام را بنشانند و ده ساعت با او صحبت کنند و امام مجتبی علیهالسلام نیز کلمه به کلمهی آن را با لذت حفظ میکرد.
چرا امیرالمؤمنین (ع) برای فرزندشان نامه نوشتند؟
این نامه در زمانی نگاشته شده که حضرت علی علیهالسلام و لشکرشان از جنگ صفین بازمیگشتند. امام حسن علیهالسلام نیز خود یکی از فرماندهان لشکر بود. در منطقهای به نام “حاضرین” که لشکر برای استراحت اطراق کرده بود، حضرت علی علیهالسلام فرصت را غنیمت شمرده، کاغذ و قلم برداشته و برای امام حسن علیهالسلام که در کنار ایشان بود، نامه نوشتند. هدف از این کار، آموزش به ماست که گاهی نامه آثاری دارد که صرفاً گفتن ندارد.
این رویکرد، دارای چندین فایده روانشناختی است:
- ماندگاری:
نامه ماندگار است. اگر شما به فرزندتان شفاهی نصیحتی کنید، بسیاری از آن ممکن است از یادش برود. اما اگر نامهای باشد، سندی است که هر وقت فراموش کرد، میتواند آن را مرور و مطالعه کند.
- عدم ایجاد حس سرزنش:
در نامه، ارتباط چشم تو چشم وجود ندارد. نصیحت کردن به صورت رودررو ممکن است احساس سرزنش را در مخاطب ایجاد کند، اما نامه این حس را کاهش میدهد. حضرت قاعده روانشناختی را رعایت میکنند که انسان ممکن است در گفتار هیجانی شود و کلمهای یا جملهای نامناسب به کار ببرد که برای مخاطب زننده باشد.
- قابلیت ترمیم و اصلاح:
نامه قابل ترمیم و اصلاح است. نویسنده میتواند هر جا را که صلاح ندید، پاک کند و دوباره بنویسد. این امکان وجود دارد که هیجان در نامه مدیریت شود.
- آرامش و سکوت:
نامه بیسروصدا است و کسی جز خود فرزند آن را نمیشنود. فرزند شما میتواند در آرامش و سکوت نامه را مطالعه کند.
- القای اهمیت و ارزش:
خود این عمل که کسی با این همه مشغله بنشیند و برای فرزندش نامه بنویسد، به این معناست که برای او وقت گذاشته و این پیام را القا میکند که ببین چقدر برایم مهم و عزیزی که من نشستم و نامهای به این مفصلی برایت نوشتم.
بنابراین، درس اول این است که گاهی قالبهای تربیت را بشکنید و خلاقیت داشته باشید. میتوانید از این هنر امیرالمؤمنین علیهالسلام، یعنی نامه نوشتن برای فرزند یا همسر، استفاده کنید و فواید دیگری غیر از این پنج مورد را نیز کشف کنید.
منابع:
- نامه ۳۱ نهچالبلاغه