17-اصل ارتباط مربی و متربی

بسم الله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد شاه آبادی
عنوان: اصل ارتباط مربی و متربی

خیلی وقت ها در تربیت ما می بینیم موضوعاتی که در خانواده است از فیلم دیدن و بازی کردن و اینها تا مسائل اخلاقی و چیزهای مختلف؛ علت اینکه بین من و فرزندم، من و همسرم حرف شکل نمی گیرد. حرف را هر دو میزنیم و منطقی صحبت می کنیم ولی همان ضرب المثل معروف شکل می گیرد، از این گوش شنیده می شود و از آن گوش بیرون می رود!
به نظر می رسد در اینجا ما بیشتر از اینکه آن رویکرد تربیتی را مدنظر قرار بدهیم، آن رویکردهای آموزشی و دیگر رویکردها را محور قرار می دهیم.
واقعا در تربیت چه اتفاقی می افتد؟ چرا پدر زمانی که یک اخمی می کند فرزند دیگر آن کار را نمی کند؟ و یک پدری فرزندش را که می زند فردا می بیند که دوباره فرزند همان کار را تکرار می کند. مشخص است که اینجا مسئله یک مسئله تربیتی است و تعامل، تعامل تربیتی نبوده است. اما تربیت چه عنصر ویژه ای دارد؟ یک محتوای خاص دارد، یک حرف خاص باید درآن گفته بشود. مثلا شما چون پدری هستید که قرآن درس می دهید خیلی خوب تربیت می کنید و شخص دیگری چون معلم ریاضی است خوب تربیت انجام نمی دهد یا برعکس شما چون معلم دینی هستید خیلی خوب هستید و دیگری چون یک لوله کش است خیلی ضعیف است. خیر اصلا این نیست. اصلا به محتوا مربوط نیست. به شغل پدر، به رفتار بچه، به محیط و اندازه خانه، به رفتار دیگران و… بستگی ندارد. بلکه به تعامل و ارتباط بین دو نفر برمی گردد. این تعامل اکثرش غیرکلامی است. اکثرا بدون حتی رفتارهای خاصی است.
در تربیت مهم ترین عنصر تعامل مربی و متربی است.
این مربی می تواند پدر باشد و متربی می تواند کودک و نوجوان باشد. این مربی می تواند معلم مدرسه باشد و متربی هم دانش آموز مدرسه باشد. چه اتفاقی می افتد؟ هرچقدر این تعامل که خمیر مایه اش محبت است بهتر شکل می گیرد تربیت هم بهتر است.
شخص معلم می تواند دعوا و پرخاشگری کند و بچه هم او را بپذیرد و پدر مهربانانه حرف بزند ولی فرزند نپذیرد. پدر ممکن است خیلی نرم و لطیف صحبت کند اما معلم ممکن است خیلی اینطور نباشد. دانش آموز از معلم سخت گیر بیشتر حرف گوش بدهد و اینجا معلوم است که آن تعامل یک جنسیت با شرایط خاصی دارد. دغدغه و نگرانی ما این است که در خانواده ها این رابطه مدنظر شکل نگرفته باشد. حرف و مطلب و محتوا زیاد است آن رابطه را شکل بدهیم و این عنصر و اصل تربیتی را رعایت کنیم تا همه مسائل تربیتی انشاءالله حل بشود.